Wakacje ZUS 2026 – jak złożyć wniosek i kto może skorzystać?

Wakacje ZUS 2026 – jak złożyć wniosek i kto może skorzystać? To pytanie zadaje sobie wielu przedsiębiorców, którzy chcą czasowo odciążyć firmowy budżet i skorzystać z dostępnych ulg. Jednym z takich rozwiązań są jednomiesięczne wakacje składkowe, czyli zwolnienie z opłacania wybranych składek ZUS po spełnieniu określonych warunków. W tym artykule znajdziesz kompletny, aktualny na 2026 rok przewodnik po wakacjach składkowych – wyjaśniamy zasady, pokazujemy, jak krok po kroku złożyć wniosek, oraz podpowiadamy, jak bezpiecznie przejść przez całą procedurę i uniknąć najczęstszych błędów.

Czym są wakacje składkowe ZUS?

Wakacje składkowe w ZUS to dobrowolne zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przysługujące przedsiębiorcy za jeden, dowolnie wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Ulga nie oznacza zawieszenia ani przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej – w okresie wakacji składkowych firma może działać normalnie.

Zwolnienie obejmuje składki na:

• obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe,
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy,
• dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – pod warunkiem, że przedsiębiorca podlegał temu ubezpieczeniu w miesiącu złożenia wniosku oraz w miesiącu go poprzedzającym.

Wakacje składkowe nie obejmują składki na ubezpieczenie zdrowotne, która musi zostać opłacona w standardowym terminie, ani składek należnych za pracowników i zleceniobiorców.

Składki objęte wakacjami składkowymi są finansowane z budżetu państwa, co oznacza, że:

• okres zwolnienia wlicza się do stażu ubezpieczeniowego,
• zachowujesz prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym do emerytury i renty,
• w miesiącu objętym zwolnieniem nie ma obowiązku zawieszania działalności.

Jaka jest kwota zwolnienia z wakacji ZUS w 2026 roku?

Poniższa tabela pokazuje wysokość składek ZUS w 2026 roku oraz kwotę oszczędności w miesiącu objętym zwolnieniem.

W przypadku Małego ZUS Plus wysokość składek jest ustalana indywidualnie na podstawie dochodu z poprzedniego roku, dlatego rzeczywista kwota zwolnienia może się różnić w zależności od sytuacji przedsiębiorcy.

Kto może skorzystać z wakacji ZUS w 2026 roku?

Z wakacji składkowych mogą skorzystać mikroprzedsiębiorcy, w tym osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek cywilnych, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Ulga ma charakter selektywny i jest skierowana do mniejszych podmiotów prowadzących realną działalność gospodarczą.

Jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z wakacji składkowych?

Z ulgi możesz skorzystać, jeśli jako przedsiębiorca:

1. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku:
   1. podlegałeś obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej,
   2. zgłaszałeś do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób łącznie ze sobą (do limitu wliczają się m.in. pracownicy i zleceniobiorcy);
2. w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku:
   1. osiągnąłeś przychód z działalności gospodarczej nieprzekraczający równowartości 2 mln euro lub
   2. nie osiągnąłeś żadnego przychodu z działalności w tym okresie;
3. w bieżącym roku oraz w roku poprzednim nie wykonywałeś działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy.

Za byłego pracodawcę uznaje się podmiot, na rzecz którego – w roku rozpoczęcia działalności lub w roku poprzedzającym – wykonywałeś w ramach umowy o pracę czynności tożsame z zakresem obecnej działalności gospodarczej.

Pomoc de minimis – ważne ograniczenie

Zwolnienie w ramach wakacji składkowych stanowi pomoc de minimis. Oznacza to, że nie możesz z niej skorzystać, jeśli wykorzystałeś limit 300 tys. euro pomocy publicznej w okresie trzech lat.

Kto nie może skorzystać z wakacji składkowych?

Z ulgi nie skorzystają m.in.:

• osoby prowadzące działalność nierejestrowaną,
• przedsiębiorcy korzystający z ulgi na start (opłacający wyłącznie składkę zdrowotną),
• twórcy i artyści prowadzący działalność na odrębnych zasadach,
• wspólnicy jednoosobowych spółek z o.o. oraz spółek jawnych, komandytowych i partnerskich,
• firmy zatrudniające więcej niż 9 osób,
• przedsiębiorcy, którzy:
  • przekroczyli limity przychodowe lub pomocy de minimis,
  • wykonują działalność na rzecz byłego pracodawcy.

Ograniczenie dotyczące byłego pracodawcy ma na celu zapobieganie zjawisku „wypychania” pracowników na samozatrudnienie i wykorzystywaniu wakacji składkowych jako sposobu na obejście przepisów prawa pracy.

Jak często można korzystać z wakacji ZUS?

Z wakacji składkowych można skorzystać raz w roku kalendarzowym. Przepisy nie narzucają konkretnego terminu – to przedsiębiorca decyduje, czy chce skorzystać ze zwolnienia na początku, w środku czy pod koniec roku, pod warunkiem spełnienia wszystkich kryteriów uprawniających do ulgi.

Istotne jest, że wakacje składkowe nie przechodzą na kolejne lata. Jeżeli przedsiębiorca nie złoży wniosku w danym roku, traci możliwość skorzystania z ulgi za ten okres. Każdorazowo konieczne jest także złożenie nowego wniosku – skorzystanie z wakacji ZUS w jednym roku nie gwarantuje automatycznego prawa do zwolnienia w latach kolejnych.

Wakacje od ZUS a forma opodatkowania

Z wakacji składkowych mogą skorzystać mikroprzedsiębiorcy niezależnie od tego, w jaki sposób rozliczają podatek dochodowy. Ulga jest dostępna dla osób rozliczających się:

• na zasadach ogólnych (skala podatkowa),
• podatkiem liniowym,
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
• w formie karty podatkowej.

Czy wakacje składkowe wpływają na podatek dochodowy?

Wakacje składkowe nie zmieniają bezpośrednio zasad opodatkowania, ale mogą pośrednio wpłynąć na wysokość podatku dochodowego. Składki na ubezpieczenia społeczne, które standardowo podlegają odliczeniu od dochodu (przy skali podatkowej i podatku liniowym) lub od przychodu (przy ryczałcie), w miesiącu objętym wakacjami składkowymi są finansowane z budżetu państwa. W efekcie nie można ich odliczyć, co oznacza wyższą podstawę opodatkowania i potencjalnie nieco wyższy podatek do zapłaty za ten okres.

Wakacje składkowe przy podwyższonej podstawie ZUS – jaka kwota podlega zwolnieniu?

Jeżeli opłacasz składki ZUS od podstawy wyższej niż minimalna, wakacje składkowe nie oznaczają zwolnienia z całej faktycznie deklarowanej kwoty. Zwolnienie obejmuje wyłącznie składki naliczone od najniższej podstawy wymiaru, która obowiązuje przedsiębiorcę zgodnie z przepisami.

Składki finansowane w ramach wakacji składkowych są pokrywane z budżetu państwa tylko do wysokości minimalnej podstawy. W miesiącu korzystania z ulgi nie ma możliwości dopłacenia różnicy, aby utrzymać wyższą podstawę wymiaru składek na potrzeby przyszłych świadczeń. Oznacza to, że rzeczywista oszczędność odpowiada składkom liczonym od minimalnej podstawy, niezależnie od tego, jaką kwotę przedsiębiorca standardowo deklaruje.

Kiedy złożyć wniosek o wakacje ZUS?

Wniosek o wakacje składkowe należy złożyć w miesiącu poprzedzającym ten, za który ma obowiązywać zwolnienie z opłacania składek. Przepisy nie przewidują możliwości złożenia wniosku w tym samym miesiącu ani po jego zakończeniu.

Przykładowo, jeśli przedsiębiorca planuje skorzystać z wakacji składkowych w grudniu, wniosek powinien zostać złożony w listopadzie. Złożenie wniosku w innym terminie skutkuje jego nierozpatrzeniem, co oznacza konieczność rozliczenia i opłacenia składek na zasadach ogólnych.

Gdzie złożyć wniosek o zwolnienie z opłacania składek?

Wniosek o wakacje składkowe można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną, z poziomu profilu płatnika na Platformie Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS). Przepisy nie dopuszczają innych form – wnioski złożone papierowo lub w inny sposób nie są rozpatrywane.

Kto może złożyć wniosek o wakacje ZUS?

Wniosek o wakacje składkowe może złożyć sam przedsiębiorca, korzystając ze swojego profilu płatnika na PUE/eZUS. Jest to najprostsze rozwiązanie dla osób, które samodzielnie obsługują sprawy w ZUS. 

Alternatywnie wniosek może zostać złożony przez pełnomocnika, na przykład biuro rachunkowe, pod warunkiem że posiada on uprawnienia do reprezentowania przedsiębiorcy przed ZUS. W tym celu konieczne jest wcześniejsze ustanowienie pełnomocnictwa poprzez złożenie formularza ZUS PEL.

Jak złożyć wniosek o wakacje ZUS 2026 – instrukcja krok po kroku

Krok 1: Zaloguj się do PUE/eZUS i uruchom wniosek RWS

Zaloguj się na platformie PUE/eZUS i przejdź do Konta płatnika. Z menu bocznego wybierz Kreatory wniosku], a następnie Kreator wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc – RWS (wakacje składkowe)].

Krok 2: Wybierz cel złożenia wniosku

Na początku określasz, w jakim celu składasz wniosek:

• Wniosek – jeśli składasz go po raz pierwszy,
• Uzupełnienie lub korekta – gdy poprawiasz wcześniej złożony wniosek,
• Wycofanie wniosku – jeśli chcesz go anulować (wtedy uzupełniasz tylko dane przedsiębiorcy).

Warto pamiętać, że korekta lub wycofanie wniosku są możliwe tylko do momentu wydania decyzji przez ZUS.

Krok 3: Sprawdź dane przedsiębiorcy

W kolejnym etapie będzie wymagane uzupełnienie Twoich danych, takich jak: NIP, PESEL, rodzaj, seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, imię, nazwisko oraz dobrowolnie numer telefonu. Część tych informacji zostanie uzupełniona automatycznie.

Krok 4: Wskaż miesiąc objęty zwolnieniem

We wniosku należy podać miesiąc i rok, za który chcesz skorzystać z wakacji składkowych. System automatycznie ustali ten okres według zasady: miesiąc złożenia wniosku + 1. Nie ma możliwości wyboru innego miesiąca.

Krok 5: Złóż oświadczenie dotyczące pomocy de minimis

W kolejnym etapie wniosku ZUS poprosi Cię o informacje dotyczące pomocy de minimis. Możesz je uzupełnić na jeden z dwóch sposobów:

• złożyć oświadczenie i wpisać łączną wartość pomocy de minimis otrzymanej w ciągu ostatnich 3 lat (w euro),
• dołączyć zaświadczenia potwierdzające otrzymaną pomoc – jeśli je posiadasz.

Jeżeli wybierzesz zaświadczenia, musisz je załączyć na końcu przed wysłaniem wniosku. Warto pamiętać, że wydruk z systemu SUDOP nie jest akceptowany i spowoduje wezwanie do uzupełnienia dokumentów.

Krok 6: Uzupełnij dane dotyczące działalności i powiązań

Na tym etapie system poprosi Cię o kilka ogólnych informacji o Twojej firmie, m.in.:

• wielkość przedsiębiorstwa (np. mikroprzedsiębiorca),
• rodzaj prowadzonej działalności (PKD),
• ewentualne powiązania z innymi firmami,
• informacje o przekształceniach, przejęciach lub podziałach w ostatnich latach.

Jeżeli prowadzisz prostą jednoosobową działalność bez powiązań z innymi firmami, w większości przypadków wystarczy zaznaczyć odpowiedzi „nie”. Ten etap służy weryfikacji, czy przedsiębiorca spełnia warunki do otrzymania pomocy de minimis oraz jak należy ją prawidłowo policzyć.

Krok 7: Podpisz i wyślij wniosek

Po sprawdzeniu wszystkich danych wniosek należy podpisać:

• profilem zaufanym,
• profilem PUE,
• albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Po wysłaniu wniosek trafi do ZUS i będzie widoczny na Twoim koncie płatnika w PUE/eZUS.

Kiedy i w jaki sposób ZUS informuje o przyznaniu wakacji składkowych?

Po złożeniu wniosku ZUS w pierwszej kolejności weryfikuje jego poprawność formalną. Sprawdzane jest m.in. to, czy formularz zawiera wszystkie wymagane dane i załączniki. Jeżeli urząd stwierdzi braki, wezwie przedsiębiorcę do ich uzupełnienia. Na poprawki przysługuje co najmniej 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Niedopełnienie tego obowiązku w wyznaczonym terminie skutkuje pozostawieniem sprawy bez dalszego rozpatrzenia.

Jeżeli wniosek spełnia wymogi formalne i przedsiębiorca spełnia warunki do skorzystania z ulgi, ZUS rozstrzyga sprawę merytorycznie. W zależności od sytuacji:

• informuje o przyznaniu zwolnienia,
• wydaje decyzję o częściowym zwolnieniu,
• albo wydaje decyzję o odmowie przyznania wakacji składkowych.

Cała korespondencja w sprawie wakacji składkowych – w tym wezwania, informacje, postanowienia i decyzje – przekazywana jest wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem konta płatnika na PUE/eZUS. Dodatkowo ZUS wysyła powiadomienia o nowych wiadomościach na adres e-mail lub numer telefonu podany w systemie, co pozwala na bieżąco śledzić status sprawy.

Ile trwa rozpatrzenie wniosku?

ZUS rozpatruje wniosek nie później niż w ciągu miesiąca od jego złożenia. W sprawach bardziej skomplikowanych termin ten może zostać wydłużony maksymalnie do dwóch miesięcy, o czym przedsiębiorca zostanie poinformowany. Postępowanie prowadzone jest zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku ZUS nie wyda żadnego rozstrzygnięcia, przedsiębiorca ma prawo wnieść odwołanie do sądu powszechnego z tytułu niewydania decyzji.

Jakie dokumenty rozliczeniowe składa się podczas wakacji składkowych?

Wakacje składkowe nie zwalniają z obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych za miesiąc objęty zwolnieniem. Dokumenty należy przekazać do ZUS do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wakacji składkowych.

W praktyce przedsiębiorca składa:

1. raport ZUS RCA dla siebie z odpowiednim kodem wakacyjnym:
   • 05 14 – przy pełnych składkach (tzw. duży ZUS),
   • 05 74 – przy ZUS preferencyjnym (pierwsze 24 miesiące),
   • 05 94 – przy Małym ZUS Plus,
2. raport ZUS RCA ze składką zdrowotną (oraz chorobową, jeśli nie została objęta zwolnieniem),
3. raporty ZUS RCA za pracowników lub zleceniobiorców, jeśli przedsiębiorca zgłasza inne osoby do ubezpieczeń,
4. deklarację ZUS DRA, która podsumowuje wszystkie raporty.

Jeżeli przedsiębiorca opłaca składki wyłącznie za siebie i korzysta ze zwolnienia z Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, nie wykazuje tych składek w deklaracji. W przypadku zatrudniania innych osób składki FP i FS za ubezpieczonych nadal muszą zostać rozliczone.

Jeśli wymagane dokumenty nie zostaną złożone, ZUS może sporządzić je samodzielnie na podstawie posiadanych danych. Takie rozliczenie nie obejmuje jednak dokumentów za pracowników i może skutkować ustaleniem minimalnej składki zdrowotnej.

Warto pamiętać, że dokumenty rozliczeniowe składane w związku z wakacjami składkowymi należy przechowywać zgodnie z obowiązującymi zasadami, podobnie jak pozostałą dokumentację księgową firmy.

Jak odwołać się od decyzji ZUS w sprawie wakacji składkowych?

Jeżeli ZUS odmówi przyznania wakacji składkowych lub przyzna zwolnienie tylko w części, przedsiębiorca otrzyma decyzję administracyjną. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem ZUS.

Na złożenie odwołania jest jeden miesiąc od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie można:

• złożyć pisemnie,
• albo zgłosić ustnie do protokołu w ZUS.

Odwołanie nie podlega opłacie. Powinno zawierać podstawowe dane przedsiębiorcy, wskazanie decyzji, z którą się nie zgadza, oraz krótkie uzasadnienie stanowiska.

Co zrobić, jeśli ZUS nie przyzna zwolnienia z opłacania składek?

Jeżeli ZUS nie przyzna zwolnienia – niezależnie od tego, czy przedsiębiorca planuje złożyć odwołanie – należy rozliczyć i opłacić składki na zasadach ogólnych za miesiąc, którego dotyczył wniosek. Dotyczy to również sytuacji, gdy od decyzji składane jest odwołanie do sądu.

W przypadku:

• odmowy zwolnienia – składa się standardowe dokumenty rozliczeniowe i opłaca składki w pełnej wysokości,
• częściowego zwolnienia – rozlicza się tylko te składki, które nie zostały objęte ulgą.

Jeżeli w dalszym etapie decyzja zostanie zmieniona (np. przez ZUS w trybie autokontroli lub przez sąd), przedsiębiorca będzie mógł:

• skorygować dokumenty rozliczeniowe,
• wystąpić o zwrot nadpłaconych składek, jeśli taka nadpłata powstanie.

Wakacje ZUS 2026 – najczęściej zadawane pytania

Czy mogę skorzystać z wakacji ZUS, jeśli mam zadłużenie w ZUS?

Samo posiadanie zaległości w ZUS nie wyklucza automatycznie prawa do wakacji składkowych. Kluczowe jest spełnienie ustawowych warunków, w tym limitów pomocy de minimis. Należy jednak pamiętać, że ZUS może prowadzić wobec przedsiębiorcy inne czynności związane z zadłużeniem, niezależnie od przyznania ulgi.

Co się stanie, jeśli ZUS nie rozpatrzy mojego wniosku przed terminem płatności składek?

Jeżeli do terminu płatności składek ZUS nie wyda rozstrzygnięcia, należy rozliczyć i opłacić składki na zasadach ogólnych. W przypadku późniejszego przyznania zwolnienia możliwa będzie korekta dokumentów i ewentualny zwrot nadpłaty.

Czy wakacje składkowe wpływają na mój podatek dochodowy?

Tak, pośrednio. Składki na ubezpieczenia społeczne w miesiącu wakacji składkowych są finansowane z budżetu państwa, dlatego nie można ich odliczyć od dochodu lub przychodu. W efekcie podstawa opodatkowania może być wyższa, a podatek dochodowy – nieco większy.

Czy wakacje ZUS to pomoc de minimis?

Tak. Wakacje składkowe są traktowane jako pomoc de minimis, co oznacza, że przedsiębiorca musi mieścić się w limicie 300 tys. euro pomocy publicznej w okresie trzech lat.

Czy wakacje ZUS wpływają na wysokość emerytury?

Nie. Składki objęte wakacjami składkowymi są finansowane przez budżet państwa, dlatego okres zwolnienia wlicza się do stażu ubezpieczeniowego i nie powoduje utraty uprawnień emerytalnych ani rentowych.

Czy wakacje ZUS obejmują składkę zdrowotną?

Nie. Wakacje składkowe nie obejmują składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składkę zdrowotną należy opłacić w pełnej wysokości i w standardowym terminie.

Czy spółka cywilna może skorzystać z wakacji ZUS?

Tak. Wspólnicy spółki cywilnej mogą skorzystać z wakacji składkowych, o ile każdy z nich indywidualnie spełnia warunki uprawniające do ulgi.

Czy wakacje ZUS przysługują w trakcie zawieszenia działalności?

Nie. Z wakacji składkowych mogą skorzystać wyłącznie przedsiębiorcy, którzy podlegają ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W okresie zawieszenia działalności warunek ten nie jest spełniony.

Podsumowanie – kiedy warto skorzystać z wakacji ZUS w 2026 roku?

Wakacje składkowe to jedno z rozwiązań, które może czasowo obniżyć koszty prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie w każdej sytuacji będzie równie korzystne. Najwięcej zyskują na nim przedsiębiorcy opłacający pełne składki ZUS oraz osoby, dla których jednorazowe obniżenie kosztów ma większe znaczenie niż maksymalizacja przyszłych świadczeń. Warto pamiętać, że ulga ma charakter dobrowolny, obejmuje tylko wybrany miesiąc i nie zwalnia z obowiązków rozliczeniowych ani z opłacania składki zdrowotnej.

Przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z wakacji ZUS w 2026 roku warto przeanalizować swoją sytuację – w szczególności formę opodatkowania, poziom składek oraz ewentualny wpływ ulgi na podatek dochodowy. W przypadku wątpliwości najlepszym rozwiązaniem jest konsultacja z biurem rachunkowym, które pomoże ocenić opłacalność ulgi i zadba o prawidłowe rozliczenie całego procesu.

Pamiętaj, że nasze wpisy mają charakter informacyjny. Nie są one poradą prawną ani podatkową – w razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z odpowiednim specjalistą.